?

Log in

No account? Create an account

Previous Entry | Next Entry

Мястэчка Паланэчка, Баранавіцкага раёна Брэсцкай вобласці вядома з ХVI ст. як уладанне Рудамінаў-Дусяцкіх. У ХVII ст. пераходзіць да Радзівілаў. Па законам галоўны радавы палац Радзівілаў пераходзіў старэйшаму сыну, а ўсе астатнія атрымлівалі іншыя малыя маёнткі. Так здарылася і з Паланэчкай, якую ў спадчыну атрымаў Мацей Радзівіл.


Які і распачаў тут будаўніцтва свайго радавога маёнтка. Мацей Радзівіл любіў сваю Айчыну, і калі пачалі дзяліць Рэч Паспалітую, ён усю сваю рухомую маёмасць перадаў ва ўласнасць арміі ВКЛ каб абараніць Радзіму. Яму належыць фраза, якая стала амаль лозунгам у тыя часы "Спачатку Радзіму, а ўжо пасля радзівілаўскі дом хачу бачыць шчаслівай".


Але пасля падзелаў Рэчы Паспалітай пераяджае жыць у Прусію. А росквіт Паланэчкі звязаны ўжо з яго сынам Канстанцінам Радзівілам, які пасля 1800 года пачаў тут перабудоўваць бацькоўскі палац у стыль італьянскага класіцызма.


Тэрыторыя вакол палаца была падзелена на два паркі - "французскі" і "ангельскі". Першы быў малы па памераў і пачынаўся з задняга двара палаца за якім размяшлчаліся пладовыя дрэвы і агарод.


Куды больш велічным быў "ангельскі парк", які размяшчаўся перад цэнтральным уваходам у палац. Дзе былі размешчаны каскады лесвіць, якія плаўна падыходзілі да берагоў ракі Змейка.



Да нашых часоў захавалася толькі першы пралёт.


У "ангельскім" парку ў асноўным былі дэкаратыўныя дрэвы і кветкі.


У цэнтры "ангельскага парка" была размешчана зялёная пляцоўка, адноўным аздабленнем якой быў сонечны гадзіннік. Таксама тут знаходзіўся і трохкутны фантан.

Пасля смерці Канстанціна, маёнтак пераходзіць да яго старэйшага сына Мацея, які не вельмі любіў тут праводзіць час, і ў асноўным жыў пад Варшавай. Туды ён і перавёз усё самае каштоўнае з Паланэчкі. А гэта не толькі мэбля і карціны, але і вялікая бібліятэка на 4000 старажытных кніг, а таксама і працы свайго бацькі, які займаўся сборам песень, казак і паданняў. І пры жыцці выдаў кнігі па этнаграфіі Наваградскага краю.


Чарговы росквіт радавому палацу надае яго сын Альберт Станіслаў, які пражыў тут да Першай сусветнай вайны.

(магчыма гэта падлога памятае Радзівілаў)


Альберт прыбудаваў да палаца аранжэрэю, якая не захавалася да нашых дзён.


Унутнанны інтэр'ер за савецкім часам прыцярпеў грунтоўныя змены, і ўжо нічога не нагадвае пра былую веліч палаца.




Да 1980-х гадоў тут знаходзілася школа.


Са столяў, якія можна знайсці ўжо ў амаль знішчаным стане, каштоўнасць уяўляе сабой толькі вось гэта на другім паверсе.


Усе астатнія савецкі наватор, які павінен быў служыць відаць уяўленнем прыгажосці для савецкіх людзей.






Актавая заля, можа тут была размешчана банкетная заля, дзе Радзівілы прымалі сваіх гасцёў, сярод якіх быў дарэчы Ул. Сыракомля.


Школу зачынілі, пасля таго як часткова абрушыўся дах.






Па палацу можна хадзіць, але вельмі асцярожна, бо на другім паверсе сустракаюцца месцы, дзе можна праваліцца. Па лесвіцам можна спусціцца нават у падвал.


Пасля таго, як Польшча ў 1919 годзе атрымала незалежнасць, Альберт з'ехаў у Амерыку, а палац перадаў свайму пляменніку Уладзіславу, які валолаў ім да 1939 года.


Будзем спадзявацца, што гэтыя старыя муры дачакаюцца яшчэ аднаго свойго росквіту. Можа ў гэты раз як гатэль на трасе Мінск-Брэст.


У 1897 годзе Альберт Станіслаў на месцы капліцы 1771 года пабудаваў касцёл Св. Юрыя. Які служыў апошнім прытулкам для некаторых Радзівілаў.


У гонар якім стаяць дзве чугунныя дошкі ў алтарнай частцы касцёла.




Вакол касцёла размешчаны старыя каталіцкія могілкі.


Касцёл асаблівя яшчэ і тым, што тут хрысцілі вядомага геолага, навукоўца і героя Чылі Ігната Дамейка.


У мястэчку знаходзіцца вадзяны млын, які быў пабудаваны ў комплексе з палацам, і датуецца 1819 годам.










Выгляд з берагоў млына на вадаём, які ўжо зарос і проста патрабуе гаспадара.


Вось такі ён, радавы маёнтак Радзівілаў - Паланэчка.

Малюнак Н. Орды, 1876 год.

Comments

( 14 comments — Leave a comment )
bacian
Jun. 4th, 2012 01:59 pm (UTC)
У мяне ў сувязі з сёньняшнім станам Беларусі ў цэлым і яе помнікаў у прыватнасьці толькі адна асацыяцыя прыходзіць на розум:
azarkinm
Jun. 4th, 2012 02:59 pm (UTC)
нда... нешта падобна сумнае адбываецца.
bacian
Jun. 4th, 2012 03:26 pm (UTC)
Ужо адбылося, прычым даўно(

Дзякуй за здымкі.
azarkinm
Jun. 4th, 2012 03:39 pm (UTC)
Ну крыху былы зацішша. Калі саветы абвесцілі ўсё дзяржаўным. Але раскралі і звезлі ўсё з краіны. А зараз ёсць небяспека што распрададуць усё што не здолелі вывезці. Т.е. муры.
mi_ku_apx
Jun. 4th, 2012 02:16 pm (UTC)
спасибо за информацию.
azarkinm
Jun. 4th, 2012 03:00 pm (UTC)
калі ласка. вандруйце па Беларусі
mi_ku_apx
Jun. 4th, 2012 03:10 pm (UTC)
я и так езжу чуть ли не каждые выходные по Беларуси
тысячи литров солярки уже сжёг, сотни храмов посетил, десятки подвалов дворцов облазил.
вот решил в жж повыкладывать, но времени на всё не хватает
azarkinm
Jun. 4th, 2012 03:14 pm (UTC)
Я ўжо пагладзела. вырашыла ўвечары пасядзець нармалёва ў вашым ЖЖ. МОжа нешта цікавае знайду для сваіх вандровак :-)
mi_ku_apx
Jun. 4th, 2012 03:21 pm (UTC)
ай, там ничего ещё не описано.
1 прабачце, што па-маскальску
в Полонечке был 3 или 4 раза...
дворец жуткий для меня по впечатлениям. В третий раз даже не пошёл уже внутрь.
самое ценное для меня в той местности - Ишкольдь.
Ну и в Вольно очень великолепный костёл + самобытный резной ДК
azarkinm
Jun. 4th, 2012 03:40 pm (UTC)
Мы былі ў Вольна ў гэтай паездке. Вось хутка на днях і пра яго распавяду.
julker
Jun. 4th, 2012 03:13 pm (UTC)
Вельмі цікава чытаць пра вашыя вандроўкі
azarkinm
Jun. 4th, 2012 03:16 pm (UTC)
Дзякуй. А мне цікава пра вашае жыццё-быццё. :-)
victogan
Jun. 4th, 2012 04:31 pm (UTC)
Крыша на дворце новая. Её сделали на деньги Радзивилов вроде как. Местные по крайней мере так говорят
azarkinm
Jun. 4th, 2012 04:48 pm (UTC)
У бедалагаў Радзівілаў грошай не хопіць аднавіць усе свае маёнткі. Хіба вось так накрыць новымі дахамі каб не разбураліся далей.
( 14 comments — Leave a comment )

Profile

leta i ja
azarkinm
AzarkinM

Latest Month

May 2018
S M T W T F S
  12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031  

Tags

Powered by LiveJournal.com