AzarkinM (azarkinm) wrote,
AzarkinM
azarkinm

БЕЛАЯ ДАЧА (Мінск)

У адзін з восеньскіх выходных вырашылі мы наведаць “Белую дачу” ў Мінску. Думаю, што шмат хто там быў, але на мой вялікі сорам… я была ўпершыню.


Шмат паданняў, прыдумак, правераных ці не правераных фактаў можна знасці пра гэты будынак.

Першая версія. Пабудаваў яго памешчык Курасаў, ад яго прозвішча і пайшла назва маёнтка, вёскі, мікрараёна. У расповядах, памешчык становіцца, то графам, то генералам. А будынак ён набывае ці для сябе, каб адпачываць летам, ці для каханкі. АЛЕ… у дакументах тых часоў немагчыма знайсці такога чалавека ў Мінскай губерні і гэта ставіць моцна пад сумненне гэтую версію стварыння “Белай дачы”.


Дакладна вядома ва ўсёй гэтай гісторыі толькі адное, што неакласічны будынак быў пабудаваны на прыканцы ХІХ – пачатку ХХ ст.


Другая версія. Лецішча было пабудавана начальнікам Любава-Роменскай чыгункі Н.Е.Ададуравым. Акрамя таго, што ён быў начальнікам чыгункі, таксама з’яўляўся мецэнатам – будаваў школы, вучэльні, цэрквы, лякарні і ваданапорныя вежы. Таксама заснаваў прэмію для лепшых навучэнцаў. Жыў пад Мінскам да пачатку ХХ ст., а пасля пераехаў у Пецярбург.


Трэццяя версія, якая з’явілася апошнім часам і падаецца больш верагоднай, пацверджана дакументамі. Лецішча пабудаваў М.Рагавы, калі ў 1912 годзе набыў зямлю са старым будынкам на ўзгорку ў Валянціны Маладзецкай, і за два гады пабудаваў тут каменны будынак з вежай. Яму дазволілі будаваць толькі з адной умовай, што праз інжынерныя службы зробіць вывад адходаў, т.б. выграбныя ямы будуць знахозіцца далека, дах будзе з бляхі і лесціца будзе не драўляная, а каменная.


Знайшла на прасторах нэта апісанне таго, як выглядала лецішча ўнутры: “Праз парадны ўваход можна было патрапіць у пярэдні пакой, з яго ў сталовую, з якой быў выхад у спальню, гасцінную, кабінет і летняю тэрасу. У будынку знаходзілася таксама кухня, кладавая і пакой для прыслугі.”
У дакументацыі прапісваецца і той факт, што дом будаваўся толькі як летняя рэзідэнцыя.


Будаўніцтва “Белай дачы” ў гэтым месцы абгрунтоўваецца тым, што якраз такі тут, каля былой вёскі Курасоўшчына, заможныя гараджае набывалі сабе ў ХІХ стагоддзі надзелы для летніх дамоў, каб выехаць за горад і адпачыць. Гэта проста адна са шматлікіх лецішч, якія размяшчаліся тут і адзіная якая захавалася да нашых часоў. Магчыма будынак выратавала тое, што знаходзіўся ён ў мала даступным месцы, на вялікім халме, а забудоўваць такія патрабуе шмат высілкаў.


Пасля рэвалюцыі лецішча было нацыяналізавана, бо не адпавядала дамам у якіх павінен быў жыць пралетарыят, і перададзена сельскай школе. Пасля таго, як вёска Курасоўшчына перайшла ў падпарадкаванне горада, будынак аддаецца на баланс экспераментальнай базы Інтрытута глебазнаўства і аграхіміі, які валодаў гэтым будынкам да канца 70-х гадоў ХХ ст. Па адной з версій да вайны тут размяшчалася рэзідэнцыя кіраўніцтва БССР. У часы вайны, таксама не пацверджаная версія, на тэрыторыі “Белай дачы” знаходзіўся нямецкі штаб.


Існуе цікавы факт, што ў 1947 годзе, на працягу амаль двух месяцаў тут жыў і працаваў мастак-пейзажыст В.К.Бярыніцкі-Біруля. Але на шмат якіх сайтах запэўніваюць, што тут усё ж такі размяшчалася дзяржаўная ўстанова. Вось такая блытаніна ў фактах і падзеях, хаця і прайшло … 60 год усяго з таго часу і архівы яшчэ маюць усе дакументы. Таксама да неправераных дадзеных адносіца і тое, што ў 1960-я гады, тут быў размяшчаўся дзіцячы садок, па іншай версіі - база футбольнага клуба “Дынама”. Можа хтосьці з вас хадзіў сюды ў гэтыя ўстановы?


Але факт застаецца фактам, што пасля таго, што тут было, ў 60-70-я гады вырашылі зрабіць рамонт - рэстаўрацыю-прыбудову. Было вырашана, што будынак выглядае занадта нізка, і прыбудавалі да яго другі паверх з вялікімі шклянымі вокнамі, якія адразу кідаюцца ў вочы.


З 1990 года ў будынку размяшчаўся Цэнтр беларускага фальклору.


Зараз “Белая дача” знаходзіцца на балансе Кастрычніцкага раёна. Яе спрабуюць прыстасаваць пад працу філіяла пазашкольнай парцы “Ветразь”. І гэта не самы горшы варыянт, скажу я вам, магло бы і горш быць, але ўж больна праца марудна ідзе па пераезду “Ветразя”. А паблукаўшы вакол будынку, і паглядзеўшы ў вокны, нічога, акрамя падлогі драўлянай, вы там не пабачыце. Хаця нічога ў нашай краіне не змяняецца і як заўсёды – скінуць камусьці на баланс, і чакаюць што людзі сваімі сіламі робяць нейкую цукерку з таго што атрымалі. Але як паказвае вопыт… сваімі сіламі атрымліваецца толькі ўласная кватэра, але ніяк не грамадскія будынкі. Таму, вясёлкавых ілюзій нажаль не пітаю наконт гэтага будынку.


А вакол яго – прыгожыя дрэвы, цішыня… і парк, які нікому не патрэбны, а мог стаць яшчэ адным прыгожым паркам і ўтульным месцам для нас, гаражан.


Дарэчы, была спроба ўпарадкаваць тэрыторыю навокал, але на гэтым усё і скончылася.


Дык што ж было тут на самой справе запытаецеся вы…. А я вам адкажу – “Будуйце машыну часу, тады даведаемся дакладна” :-). Хутка выходныя, прыяджайце і паблукайце вакол цудоўнай “Белай дачы”, якая пакуль застаецца загадкай у гісторыі Мінска.
Tags: Вандроўкі, Вандроўкі Беларусь, Мінск
Subscribe

  • ПАРОМ ПАРЫЧЫ (Гомельская вобласць)

    У нашай краіне паромы хаця і з'яўляюцца непастаянным транспартным сродкам, але часам іх праца незамяняльна. Паромы для турыстаў, гэта экзотыка і…

  • КРАСНЫ БЕРАГ (Гомельская вобласць)

    Вёска Красны бераг вядома двума месцамі, якія варта наведаць кожнаму беларусу. Першае – гэта палац Козел-Паклеўскіх, які прыцягвае ўсіх сваёй…

  • КРАСНЫ БЕРАГ (Гомельская вобласць)

    Вёска Красны бераг Жлобінскага раёна ўпершыню ўзгадваецца пад 1317 годам, але толькі ўзгадваецца. Дакладны расповяд пра вёску і ўладароў пачынаецца…

  • Post a new comment

    Error

    default userpic

    Your IP address will be recorded 

    When you submit the form an invisible reCAPTCHA check will be performed.
    You must follow the Privacy Policy and Google Terms of use.
  • 6 comments