?

Log in

No account? Create an account

Previous Entry | Next Entry

Да гэтага помніка мы спрабавалі даехаць два разы, і толькі на трэцці раз атрымалася зрабіць. Першыя разы перашкодзіла надвор'е, а дакладней неаб'язныя лужы на шляху для машыны. Але, калі вы рушыце туды пехам, то дабрацца можна ў любое надвор'е. Сонца на небе ўсё ж такі пажадана для добрага настрою.


І так, як дабрацца. Лепшы шлях гэта даехаць да Арабаўшчыны, завярнуць перад вёскай направа (калі вы едзіце з боку Баранавіч) і спрабаваць даехаць да канца леса, дзе дарога сама вас вывядзе да крыжоў.


Не чакайце, што помнік вы пабачыце здалёк. Ён моцна схаваўся ў дрэвах, хаця і стаіць каля самай лясной дарогі.


З'яўленне тут помніка адносіцца да 1920-30-х гадоў. Але так дакладна ў гісторыі і не вызначана, хто ж пабудаваў гэты помнік. І таму віной - адсутнасць надпісаў (дакладней, яны не захаваліся),па якіх можна было б помнік апазнаць. Хаця надпісы відавочна былі.


Няма надпіса, намя доказаў, хто будаваў. Таму на прасторах нэта ідуць пастаянныя спрэчкі каму ж належыць яго будаўніцтва.


Версія 1. Помнік будавалі палякі ў гонар трох паходаў палякаў на ўсход. У некаторых крынічах яны прыводзяць нават дакладны тэкст які быў на мануменце “У гонар трох паходаў палякаў і вызваленне Каменданта”. Тры паходы – першы гэта 1604 год і паход на Маскоўскую дзяржаву; другі паход – вайна 1812 года ў войску Напалеона, трэцці – вайна 1919-20-х гадоў. Яшчэ адным козырам у гэтай версіі іграе і тое, што ў лесе знаходзяцца польскія ДОТы з надпісамі на польскай мове (аб іх ніжэй). Што тычыцца надпіса пра вызваленне Каменданта, то таксама існуе паданне нічым не абгрунтаванае, што ў гэтым мясцінах амаль патрапіў у палон да бальшавікоў сам Юзаф Пілсудскі, але мясцовы жыхар жыд Ліскевіч пераапрануў яго ў халат жонкі і загадаў даіць карову, а пасля вывеў да абарончых збудаванняў палякаў. А на грошы якія яму пакінуў Пілсуцкі з падзякай за вызваленне ён пабудаваў паравы млын.


Версія 2. Помнік будавалі немцы ў гады Першай сусветнай вайны, бо арол больш нагадвае нямецкага арла чым польскага. Капальнікі на форумах распавядаюць, што каля тых жа ДОТаў знаходзяць толькі нямецкія гільзы Першай сусветнай.


Версія 3. Помнік будавалі палякі па замове немцаў ды на нямецкія грошы. Будоўля адбывалася ў часы, калі Заходняя Беларусь адыйшла да Польшчы, т.е. 1930-я.


На помніке спераду можна заўважыць адбіткі двух мячоў. Злевага боку адметкі ад былога надпісу. Хаця пры поўным прыгляданні і пры сонечным свеце, складваецца ўражанне, што некаторыя літары можна ўзгадаць. Але відавочнай карціны пра надпіс усёроўна ў вас не складзецца.

Палякі таксама кажуць, што на галаве арла яшчэ знаходзілася карона.

Калі вы будзеце рушыць далей ад помніка па дарозе, то з левага боку можаце пабачыць вялікія камяні з бетону. Заварочваем у лес і вы каля ДОТаў абарончай групы “Крэпасць”. На сайце http://www.fortressby.com/ я знайшла вось такую схему гэтага ўнікальнага ДОТа. Ён складаецца з трох дотаў злучаных пераходамі.




Першы ДОТ, на які вы трапіце, гэта цэнтральны з надпісам на польскай мове – “Крэпасцю будзе нам кожны ганак” (Twierdza nam bedzie kazdy prog).







Каардынаты:
53.25181° / 26.07980°
53° 15' 06.54'' / 26° 04' 47.28''


На момант нашага наведвання, тунэль паміж гэтым ДОТам і наступным быў крыху падтоплены, таму там здолелі прайсці толькі нашыя мужчыны ў гумавых ботах.


Другі ДОТ больш сухі і ўжо ад яго да трэццяма ДОТа мы прайшлі па тунэлю.


Тут тунэль ужо сухі, але і даволі высока засыпаны зямлёй, таму трэба нагінацца.



Каардынаты:
53.25188° / 26.07965°
53° 15' 06.79'' / 26° 04' 46.77''


Трэцці ДОТ таксама як і пешыя два захаваны ў добрым стане.







Каардынаты:
3.25199° / 26.07947°
53° 15' 07.17'' / 26° 04' 46.12''


Побач з гэтымі ДОТамі, калі прайсці крыху далей ад трэццяга збудавання, то можна знайсці поўнасцю разбураны ДОТ. Відаць яго асколкі і паслужаць арыенцірам каля леса.




Ну і апошні пяты ДОТ, таксама знаходзіцца побач.


У нэце я знайшла інфармацыю пра яшчэ адзін ДОТ з польскім надпісам, які варта шукаць ўжо за спіной арла на адлегласці дзесьці каля 500 метраў ад яго. На ім зроблена надпіс “Няхай жыве Польшча” (Niech zyje Polska).

Маім мужчынам вельмі спадабалася тут, і штосьці мне падказвае, што яны збяруцца шукаць і гэты ДОТ.


Таксама ў ляску за спіной арла знаходзяцца яшчэ 2 ДОТа, якія можна заўважыць з дарогі з Арабаўшчыны.

Першы ДОТ.






Другі ДОТ.
Мы нажаль бачылі толькі з дарогі.. відаць ужо наступным разам дабярэмся.




Ну а калі вас гісторыя ваенных фартыфікацый не цікавіць, то вы можаце наведацца толькі да помніка "Тры крыжы" падчас вандроўкі па Баранавіцкаму раёну, якія я апісвала тут http://azarkinm.livejournal.com/103912.html

Comments

( 17 comments — Leave a comment )
yozas_gubka
May. 16th, 2013 07:40 am (UTC)
дзякуй, цікавае падарожжа!

Наконт помніка - Грунвальдскія мячы (выяўляюцца звычайна як два мяча, размешчаных паралельна і побач) - сімвал польскай вайсковай славы, а калі ў больш вузкім сэнсе - сімвал перамогі над тэўтонцамі пад Грунвальдам - http://pl.wikipedia.org/wiki/Miecze_grunwaldzkie так што ён хутчэй за усё менавіта польскі

А маглі б вы частку гэтага паста, прысвечаную помніку, запосціць на http://kresy-arch.livejournal.com/ ? Калі што тэгі я сам растаўлю:)
azarkinm
May. 16th, 2013 05:42 pm (UTC)
закінула. Наконт мячоў не ведала. цікава, сапраўды па спасыцы амаль падобныя што і каля трох крыжоў.
yozas_gubka
May. 16th, 2013 06:48 pm (UTC)
а маглі б вы памяняць назву таго паста на "Помнік "Тры крыжы" (Брэсцкая вобласць)", пра доты я думаю як небудзь асобны пост накапіпасціць:)
azarkinm
May. 16th, 2013 06:54 pm (UTC)
;-) дарэчы, а ДОТы таксама тых часоў і польскія.
evg655
May. 16th, 2013 07:35 pm (UTC)
Усе ж гэтыя агнявые кропкi нямецкiя, яшчэ часоу першай сусветнай...Палякi iх толькi перабудавалi.
azarkinm
May. 16th, 2013 06:52 pm (UTC)
прабачце. аўтаматам тэкст выдаліла.. а пра назву забылася.
mi_ku_apx
May. 16th, 2013 01:12 pm (UTC)
удивительно все-таки в женском жж читать про ДОТы:)
azarkinm
May. 16th, 2013 05:42 pm (UTC)
;-)я штосьці не так напісала?
mi_ku_apx
May. 17th, 2013 06:39 am (UTC)
нет-нет, всё хорошо:)
несвойственно женщинам писать о ДОТах, а мужчинам о хлебе:)
я вот только расстроился. Давно знаю про эту группу (по чертежам), хотел доехать, но теперь не поеду. Маловата группа всё-таки. Поеду лучше снова на моё секретное место, где кирпичный тоннель под бывшей республиканской трассой и огромное количество ДОТов:)
azarkinm
May. 17th, 2013 06:42 am (UTC)
ой. мы не шмат паглядзелі.. там за спіной арла тры доты павінна быць уздоўж дарогі (два мы бачылі) і ў лесе мінамётныя. А яшчэ недаяджаючы Арабаўшчыны ёсць Сталовічы, дзе таксама доты.. прытым цікавыя вялікія... мы таксама там былі, распішу пазней. Калі толькі па дотам, то вакол Баранавіч вельмі файна пакатацца на машыне. Толькі мапу трэба нармалёва скласці, тады за дзень можа дотаў 20 можна наведаць.

І што ж гэта за сакрэтнае месца? цікавенька цікавенька.

І ў палову дотаў я не заходжу. мужчыны поўзаюць. толькі вось такія цікавыя наведваю.
evg655
May. 16th, 2013 01:48 pm (UTC)
Ой на жаль вы шмат не паглядзелi - трэба было пайсцi за помнiк. Там не адзiн ДОТ а некалькi, у тым лiку даволi нязвыклыя мiнаметныя.
azarkinm
May. 16th, 2013 05:44 pm (UTC)
вось пісала я сёння гэты расповяд у ЖЖ і кажу, мужу, што аказваецца за арлом яшчэ доты ёсць.. а ён мне загадкава ўхмыляецца і кажа... "Значыцца паедзем." уф... я та думала правы бок Баранавіцкага раёну ў нас завершаны.
kabierac
May. 16th, 2013 05:05 pm (UTC)
Эх. У мяне тыдзень таму ў апошні момант сарваўся чарговы выезд на Дарава. Сяджу зайздрошчу) Дзякуй!
azarkinm
May. 16th, 2013 05:51 pm (UTC)
калі ласка. спадзяюся можа на гэтыя выходныя атрымаецца. лета прыйшло ж! трэба вандраваць каб зімой не было шкада. :-)
victogan
May. 17th, 2013 08:58 pm (UTC)
Мой любімы помнік :)
azarkinm
May. 18th, 2013 03:31 am (UTC)
ведаеце, пасля таго як пабачылі яго, наш таксама. Муж думаў што ён паменей будзе... а тут такі вялікі. Карацей вельмі ўражвае помнік.
elgatomarinero7
Mar. 22nd, 2018 06:11 am (UTC)
Знаёмае месца. І адно з самых любімых у Баранавіцкім раёне :) Палякі яго ўжо у свае рукі, здаецца, узялі, бо як туды не прыеду (тры разы за апошнія два гады быў) - там кветкі стаяць і стужкі ў колерах польскага сцяга павязаныя
( 17 comments — Leave a comment )

Profile

leta i ja
azarkinm
AzarkinM

Latest Month

May 2018
S M T W T F S
  12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031  

Tags

Powered by LiveJournal.com