AzarkinM (azarkinm) wrote,
AzarkinM
azarkinm

ГЕРВЯТЫ (Гарадзенская вобласць)

Мястэчка Гервяты заманьвае турыстаў у Астравецкі раён сваім касцёлам. Гэты цуд трэба пабачыць увачавідку, бо што б вы не бачылі на фатаздымках, вядома не можа перадаць тое адчуванне, калі бачыш будынак у рэальнасці.


Першыя гістарычныя ўзгадкі вёскі адносяцца да 1434 года. А 2014 годзе, падлічу вам хуценька, Гервяты будуць адзначаць 580-годдзе свайго існавання.


Чаго толькі не было за часы існавання вёскі і пажары, і войны, і росквіт. У 1563 годзе атрымалі статус мястэчка з усімі плюсамі таго часу.


Пасля трэццяга падзела Рэчы Паспалітай Гервяты пераходзяць ва ўладанне Расійскай імперыі.


Перыяд ХІХ і пачатку ХХ стагоддзя праходзіць пад імям Дамейка, якія валодалі мястэчкам да 1944 года. Менавіта пры іх фундацыі і з’явіўся Касцёл Святой Троіцы ў нэагатычным стылі ў 1899–1903 годзе. А да дагэтуль у розныя гады існавала тры драўляныя касцёлы. Самым першы касцёл з’явіўся тут у 1536 годзе.




На будаўніцтве касцёла кожны дзень працавала 70 чалавек, гэта і дало магчымасці ў такія кароткія тэрміны, пакуль царская ўлада не перадумала, скончыць працу.


Каб не губляць часу на прывоз цэглы, быў збудаваны недалёк завод. А для яго вытворчасці мясцовае насельніцтва здавала яйкі, для скрапляляльнага элемента ў вытворчасць цэглы.

злевага боку касцёла размешчаны цудоўны парк з 12 скульптурамі апосталаў



Чарапіцу прывезлі ўжо з Нямеччыны.

фота з форума globus.tut.by

Вышыня гервяцкага храма – 61 м. Дзякуючы гэтаму ён лічыцца адным з самых высокіх храмаў Беларусі і займае пачэснае ці то 1 ці то 2 месца. На першым месцы знаходзіцца Касцёл Нараджэння Панны Марыі ў Відзах, які вышынёй ад 59 да 76 м, чаму не могуць дакладна вызначыць вышыню храма ў Відзах не ведаю, але таму і спрачаюцца гэтыя касцёлы паміж сабой.

(фота ад tomkad)

А яшчэ, гэта адзіны ў Беларусі, храм калі верыць літаратуры, дзе прыменены аркбутаны (наружныя полуаркі, якія размяркоўваюць нагрузку з асноўнай сцяны на кантарфорсы – асобныя апоры).


У савецкія гады будынак абклалі драўлянымі гаспадарчымі прыбудовамі, вокны і вітражы былі разбіты, а разетка над цэнтральным уваходам забіта дошкамі.

фота 1980-х

У 1990-я гады касцёл вярнулі вернікам.


А з прыездам новага ксяндза Леаніда Несцюка касцёл пачаў вяртаць сваю веліч.


Прыбралі драўляныя прыбудовы, замянілі дах, і спілілі дрэвы навокал, якія хавалі касцёл ад наваколля.

таксама фота з нэта, калі вакол касцёла яшчэ былі будаўнічыя ляса для рэканструкцыі фасадаў

Па старым фатаздымкам аднавілі разетку над уваходам, а калі разбівалі дэндрапарк то знайшлі і рэшткі вакон, якія былі зняты з касцёла ў 80-я гады. Па фрагментам вітражоў пакрыху гродзенскія мастакі аднаўляюць вокны.




Недалёк ад касцёла на раке Лоша ў пачатку ХХ ст. быў збудаваны млын у нямецкім стылі (які даволі рэдкі для нашых мясцінаў). У 2000-я яго адрамантавалі і прыстасаваны пад карчму. Карчма скажу вам па сакрэту… магла бы быць і лепшай, вельмі нагадвае савецкую забегалаўку.


Ад сядзібы Дамейка нічога не засталося, толькі дрэвы навокал. А між іншым, набываў маёнтак Казімір Дамейка, стрыечны брат Ігнація Дамейка ды сябар Адама Міцкевіча яшчэ напачатку ХІХ ст..


А апошнім уладаром з роду Дамейка быў Вацлаў Дамейка (…–1935), хрэснік паэта Антонія Адынца, магілу яго можаце пабачыць каля муроў касцёльных. Пасля яго смерці ўладанні пераходзяць да жонкі Марыі Дамейка.




Сядзібны дом быў драўляны і згарэў напачатку Другой сусветнай вайны. Мы можам пабачыць яго толькі на фатаздымку 1939 года. Нажаль унутраных фатаздымкаў засталося, але дзякуючы кнігі Афтаназіі можна хаця бы прыблізна ўявіць, што ж было ўнутры дома. У доме было14 пакояў, з якіх два – салоны. Сцены былі ўпрыгожаны габеленамі і партрэтамі гаспадароў дома, у пакоях віселі жырандолі з венецыянскага шкла. Мелася бібліятэка з калекцыяй кніг на розных еўрапейскіх мовах.


Вакол касцёла размешчаны драўляныя літоўскія крыжы.


У наваколлі вялікая літоўская дыяспара, таму касцёл хіба не адзіны ў краіне дзе вядуцца службы на 3-х мовах – беларускай, польскай і літоўскай.




Касцёл прываблівае сябе яшчэ і дэндрапаркам, дзе месцяцца экзатычныя для нашага надвор’я расліны, у тым ліку магнолія.


Блукаючы ў цішы касцёльных раслін, здзіўляешся, як звычайны прыхажанін, без патрэбнай адукацыі здолеў за некалькі год зладзіць тут такую прыгажосць.


Дапамагаюць усім светам – нехта расліны прывязе, нехта вазоны, а нехта і грашыма на карысць парка.



(фота з форума globus.tut.by)

Касцёл заўсёды адчынены ў Гервятах, так што не саромейцеся, паспрабуйце адчыніць дзверы. Унутраная частка зроблена ў вельмі спакойных і ў той жа час строгіх рысах.


Tags: Астравецкі раён, Вандроўкі, Вандроўкі Беларусь, Гарадзенская вобласць, Дамейка
Subscribe

  • Як шмат сяброў вярнулася...

    Даўно не была тут, а як пагляжу дык зусім даўно і не пісала ў ЖЖ. А тут зайшла, і пабачыла, што столькі сяброў вярнулася зноўку пісаць. Падчысціла…

  • ДРЭВА ПРОДКАЎ

    Ці цікавіцеся вы сваімі прашчурамі? Збіраеце звесткі пра тое кім былі вашыя прадзядулі, стрыечныя браты бацькоў і вашыя? Ці ведаеце вы на якой…

  • Бэзавае воблака водару ў Батанічным садзе Мінска

    Калі вам падабаецца водар бэзу, то раю паспець у гэтыя выходныя атрымаць асалоду ад шпацыру па Батанічнаму саду Мінска. Знайсці разнакаляровы…

  • Post a new comment

    Error

    default userpic

    Your IP address will be recorded 

    When you submit the form an invisible reCAPTCHA check will be performed.
    You must follow the Privacy Policy and Google Terms of use.
  • 15 comments

  • Як шмат сяброў вярнулася...

    Даўно не была тут, а як пагляжу дык зусім даўно і не пісала ў ЖЖ. А тут зайшла, і пабачыла, што столькі сяброў вярнулася зноўку пісаць. Падчысціла…

  • ДРЭВА ПРОДКАЎ

    Ці цікавіцеся вы сваімі прашчурамі? Збіраеце звесткі пра тое кім былі вашыя прадзядулі, стрыечныя браты бацькоў і вашыя? Ці ведаеце вы на якой…

  • Бэзавае воблака водару ў Батанічным садзе Мінска

    Калі вам падабаецца водар бэзу, то раю паспець у гэтыя выходныя атрымаць асалоду ад шпацыру па Батанічнаму саду Мінска. Знайсці разнакаляровы…