?

Log in

No account? Create an account

Previous Entry | Next Entry

Раённы цэнтр Гарадзенскай вобласці знаходзіцца амаль пасярэдзіне на шляху ад Мінска да Гародні. Тут сыходзяцца шляхі рэлігій, якія існуюць на нашай тэрыторыі, а горад з яго архитэктурай з’яўляецца адлюстраваннем гэтага.


Іўе ўпершыню ўзгадваецца ў 1444 года, як уладанне вялікага князя Казіміра, якое перадаецца літоўскаму маршалку Пятру Мантыгердавічу.


Ёсць некалькі меркаванняў, адкуль жа пайшла такая цікавая назва горада, таму кожны можа выбраць найбольш цікавы варыянт для сябе. Першая – першапачаткова назва вёскі была Еўе у гонар жонкі князя Гедыміна Евы. Другая – назва звязана з дрэвам івай (вярбой). Трэцяя – назва мае фіна-вугорскае паходжанне, што перакладаецца, як выток ракі. Чацвёртая – назва мае татарскія вытокі, у перакладзе слова азначае “гняздо” ці “хата”.


Мястэчкам уладарылі Мантыгердавічы, Забярэзінскія, Кішкі, Юшкі, Слушкі, Глябовічы, Жыжэмскія, Агінскія, Сапегі, Тызенгаўзы, Замойскія.


Касцёл
Гісторыкі ўвесь час вагаюцца з дакладнай датай будаўніцтва на іўеўскіх землях касцёла. Некаторыя сцвярджаюць, што сучасны касцёл быў пабудаваны на фундаменце існаваўшага раней будынка сярэдзіны ХV ст.


Першы пацверджаны дакументамі касцёл у Іўе быў пабудаваны ўладаром на той час Пятром Мантыгердам у 1495 годзе. Пры Яне Кішке (1552–1592), дзяржаўным дзеячы ВКЛ, у мястэчку з’яўляецца арыянства, якое тут распаўсюджвае знакаміты гуманіст – Ян Ліцыній Намыслоўскі.


Ён з’яўляўся рэктарам арыянскай школы, пры якой існавала друкарня. Лічыцца, што менавіта тут пабачыла свет першае выданне “Граматыкі” Мялеція Сматрыцкага. Пасля смерці Яна Кішкі Намыслоўкі пераяджае ў Наваградак, дзе знаёміцца з Сымонам Будным.


У пачатку 1600-х гадоў Станіслаў Кішка будуе ў мястэчку каменны Касцёл св. Пятра і Паўла, а яго сын Мікалай у 1630-я гады перадае землі вакол касцёла бернардзінцам для будаўніцтва тут кляштара. Падчас рамонту касцёла ў 1987 годзе гісторыкі звярнулі ўвагу, што розныя часткі касцёла зроблены ў розных стылях, што прывяло да высновы аб неаднаразовых перабудоўваннях яго за гісторыю. Але нягледзячы на гэта, зараз мы маем цудоўнейшы архітэктурны помнік нашай краіны.


Побач з касцёлам знаходзіцца помнік Езусу, які шмат хто спрабуе параўнаць то з Хрыстом у Рыа-дэ-Жанэйра, то з Лісабонскім помнікам.


Мячэць.
Мячэць з’явілася ў 1884 годзе, а дагэтуль іўеўскія мусульмане маліліся па гумнах. Фундавала будаўніцтва мячэці Эльвіра Замойская, якая на той час валодала Іўем.


У 1922 годзе на грошы татараў-эмігрантаў з ЗША былі дабудаваны мінарэт і галерэя. А абыйшлася гэта дабудова ў 500 даляраў. Як вам кошты :-). У 1920-я гады ў горадзе адбыўся вялікі пажар, які знішчыў шматлікія драўляныя будынкі, але мячэць полымя не закранула. Пасля вайны тут адбыўся рамонт, і ў будынку размецілі спартыўную залю.


Сінагога.
Каменны будынак сінагогі з’явіўся ў горадзе ў канцы ХІХ стагоддзя і быў адным з шасці сінагог горада.


Мае традыцыйны для таго часу выгляд з элементамі барока.



Нажаль пасля Другой сусветнай вайны габрэйскага насельніцтва ў горадзе не засталося зусім.

А калісьці ўвесь гэты квартал дамоў належыў габрэям.


Царква.
Царква св.Гаўрыіла Беластокскага з’явілася ў горадзе ў 1995 годзе, пераробленая са звычайнага дома.


Таму падабрацца да яе не вельмі зручна для фатаграфавання, бо знаходзіцца яна сярод жылых пабудоў.


У 2012 годзе у горадзе ўсталяваны помнік у гонар сяброўства і яднання чатырох рэлігій. Кожная з прадстаўленых рэлігій – каталіцтва, праваслаўе, мусульманства і іўдаізм асвяцілі свае стэлы падчас адкрыцця.








Пасля адкрыцця помніка каталіцкая і праваслаўныя стэлы былі крыху зменены, не паспявалі да адкрыцця адліць свае часткі.

Каталіцкая стэла на момант адкрыцця фота artem_ablozhei


Праваслаўная стэла на момант адкрыцця фота artem_ablozhei

На сёння ў горадзе налічваецца 18 рэлігійных абшчын – 9 каталіцкіх, 7 праваслаўных, і па адной ў евангелістаў і мусульман.

На цэнтральнай плошчы горада можна знайсці таксама помнік афганцам.




І помнік загінулым у Другой сусветнай вайне.




Дарэчы герб Іўя зараз даволі цікавы. На белым фоне жанчына ў чырвоным сярэднявечным заможным адзенні з кнігай на каленях. У апісанні герба кажацца, што гэта абагульняючы вобраз вядомых радоў Беларусі, якія валодалі гэтымі мясцінамі. Раскрытая кніга – даніна памяці жыхароў месца, некалі вялікага асветніцткага цэнтра Беларусі. Які быў герб раней, знайсці нідзе не магу. Так што, хто ведае - пішыце.


Іўе, гэта ўтульнае месца на беларускай зямле. Месца, дзе дыхае гісторыі, дзе амаль кожны дом можа распавесці пра лёс сваіх гаспадароў. Месца прыемна пакрочыць і адпачыць.

Comments

( 19 comments — Leave a comment )
tam_erm
May. 21st, 2014 06:30 am (UTC)
Мы бачылі венікі для абтрушвання снега ля ўвахода ў мячэць:)
А вось пра валуны
14 валунов, на каждом из которых – значимая дата, начиная от первого упоминания в 1444 году и заканчивая приданием поселку статуса города в 2000-м. Любопытно, что «колесо истории» сооружено на месте старого еврейского кладбища, которое и до войны-то уже не использовалось: в советское время здесь постоянно пытались что-то строить, но ничего не выходило.
Не бачылі? Мы - не.
azarkinm
May. 21st, 2014 06:36 am (UTC)
Нажаль пра помнік з валунамі даведалася ўжо пазней, калі рыхтавала гэты матэрыял. Але плануем ехаць у бліжайшы час зноў тым шляхам. Заедзем глянуць. Распавяду пасля і пра іх.
victogan
May. 21st, 2014 07:19 am (UTC)
Цікавы помнік. Трэба зноў ў Іўе наведацца
azarkinm
May. 21st, 2014 08:02 am (UTC)
Трэба наведаць. Нам ён пакінуў адчуванне ўтульнасці.
escargon
May. 21st, 2014 07:46 am (UTC)
У меня тоже фотографии отдельно церкви, костела, синагоги и мечети только, ибо меня по Ивье местный водитель повозил на машине и все показал, а потом довез до памятника войны и до трассы - очсень кстати было, ибо ноги у меня в тот день уже отваливались(я с геранен ехала)
azarkinm
May. 21st, 2014 08:03 am (UTC)
Мы крыху пакрочылі па ім, адчуванне ад горада толькі пазітыўнае.
escargon
May. 21st, 2014 08:31 am (UTC)
Я проехалась - он мне тоже понравился - всем теперь советую)Вместе с Поставами, Пинском и Слонимом)
incopolis
May. 21st, 2014 08:47 am (UTC)
Веротерпимость там официальная есть, но вот православный поп как-то косо смотрит на католиков, хотя и приходил к ним на пасху в том году.
azarkinm
May. 21st, 2014 08:13 pm (UTC)
І гэта ж яшчэ ўкраінскае пытанне не закраналася. Зараз дужа не падабаецца, што праваслаўныя бацюшкі кажуць наконт веры. Хаця, большасці з беларусаў усёроўна.
bloxer1
May. 21st, 2014 09:36 am (UTC)
Дзякуй за цікавае падарожжа па Іўю!
azarkinm
May. 21st, 2014 08:13 pm (UTC)
Калі ласка, рада, што зацікавіліся.
bloxer1
May. 22nd, 2014 02:00 pm (UTC)
А мне ўсе пра Радзіму цікава. ))
Як казаў мой сын - На чужой старонушке , рад родной воронушке .
Выбачайце , гэта не да цябе. Гэта МАЕ,
Але вельмі цікава !
azarkinm
May. 22nd, 2014 06:57 pm (UTC)
:-)

І дзе вы жывеце?
bloxer1
May. 23rd, 2014 05:35 am (UTC)
ХЕЛЬСІНКІ,
azarkinm
May. 23rd, 2014 08:54 am (UTC)
Ад іх і даехаць можна да радзімы хутка, калі ссумавацца моцна. :-)
bloxer1
May. 23rd, 2014 04:05 pm (UTC)
Згодзен. Прыгожа толькі на паперы. Але не для мяне. Калі за плячмі БНФ і астрог.
azarkinm
May. 24th, 2014 08:31 pm (UTC)
Самая дрэнная сітуацыя калі прымушаюць зрабіць гэты крок. Даўно з'ехалі?
bloxer1
May. 25th, 2014 03:28 am (UTC)
14 год.
azarkinm
May. 26th, 2014 07:59 am (UTC)
Уразілі.
( 19 comments — Leave a comment )

Profile

leta i ja
azarkinm
AzarkinM

Latest Month

April 2018
S M T W T F S
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930     

Tags

Powered by LiveJournal.com