?

Log in

No account? Create an account

Previous Entry | Next Entry

Мястэчка Ражанка (націск на другі склад), Шчучынскага раёна сваю гісторыю пачало ў ХVI ст. Першапачаткова належыла Сапегам, а пасля амаль на 400 год перайшло ва ўласнасць Пацаў. Дакладная дата з’яўлення мураванага касцёла ў мястэчку невядома, хаця паўсюль можна знайсці дату 1674 год. Справа ў тым, што ў 1512 годзе Сафія Пац у тэстаменце настойліва рэкамендавала сыну Мікалаю ў Ражанке замест драўлянага касцёла пабудаваць каменны. А ў справаздачах каталіцкага інспектара Віленскай епархіі за 1674–77 гады ўжо ўзгадваецца каменны касцёл. Таму і прынята лічыць датай з’яўлення цудоўнага касцёла 1674 год.


Так як уладар Ражанкі, Мікалай Пац быў пратэстантам, то і храм будаваўся адпаведнай веры – кальвініскі. Пасля вяртання Пацаў у каталіцызм і святыня таксама змяніла канфесію.


За некалькі стагоддзяў Пацы парадніліся з Халецкімі, Чартарыскімі, Тызенгаўзам, Сапегамі, Радзівіламі ды Агінскімі, за гэты перыяд пашыраліся і іх уладанні. З пашырэннямі ўладанняў узмацнялася і палітычная моц Пацаў. У ВКЛ за палітычны ўплыў з імі маглі паспрачацца хіба толькі Радзівілы. А ў канцы ХVII стагоддзя ўвогуле сканцэнтравалі ў сваіх руках значную колькасць вярхоўных пасад, чаго не было ніколі за гісторыю краіны.


Пры Юзафе Пацы (1736–1797) ў Ражанцы была пабудавана сядзіба спраектаваная Карлам Спампані. Вакол сядзібы быў разбіты прыгожы англійскі парк з каменнай аранжэрэяй і найпрыгожым ружавым садам. З гаспадарчых пабудоў Пацаў да нашага часу захаваліся толькі стайня. Кажуць, што Юзаф вельмі любіў пародзістых каней і трымаў самыя чыстыя стайні ў свеце. Падлога там была заслана дыванамі, а на сценах віселі люстэркі.


Юзаф Пац быў бяздзетны і ўсю маёмасць пакінуў пляменніку – Міхаілу Людвіку Пацу (1780–1835), сыну Міхаіла Яна Паца (1730-1787) і Людвікі Тызенгаўз.


Людвіг Пац у сем год пасля смерці бацькі стаў адным з самых багатых уладароў на былых прасторах ВКЛ, а пасля атрымання спадчыны ад Юзафа Паца, увогуле сканцэнтраваў у сваіх руках вялікія, амаль бязмежныя багацці. Вандруючы па Еўропе, шмат рэчаў прывозіў на радзіму, у тым ліку сабраў вялікую калекцыю карцін, якія месціліся ў шматлікіх палацаў і калекцыю парцэляну, размешчаную ў сядзібе Ражанка. Але з вандровак прывозіў не толькі карціны для палацаў, але і тэхніку для заводаў і для апрацоўкі зямлі, новыя садовыя культуры ды саджанцы. Ён любіў вандраваць і адпаведна паўсюль меў палацы абстаўленыя з раскошай і багацем. Любоў Людвіга да палацаў прывяла да таго, што з’явіўся выраз – “Дзе Пац, там і палац”. Палацы Вільні, Варшавы, Гародні, Ёзна, Мазуры былі куды больш багатымі і прыгожымі чым ражанская сядзіба, але менавіта ў Ражанцы Людвіг пасяліўся, калі выйшаў у адстаўку.


У гэты ж час была праведзена і рэстаўрацыя амаль занядбанага касцёла Ражанкі. Дзякуючы італьянскаму архітэктару Генрыху Марконі храм атрымаў неагатычны выгляд, які мы бачым зараз. На франтоне касцёла быў размешчаны герб Паца – дзве белыя лілеі злучаныя залатым пярсцёнкам на чырвоным шчыце.


Людвіг Пац быў не згодны з падзелам краіны і выйсці бачыў толькі ў змаганні. У 1812 годзе падтрымаў французаў, а ў 1831 годзе 50-гадовы Пац падтрымаў паўстанне і стаў галоўнакамандуючым войска. Калі першы выступ супраць імператарскай улады даравлі Пацу, то другі – не. Пасля падаўлення ўся маёмасць Людвіга была канфіскавана. Такога яшчэ не было ніколі, каб адным подпісам пяра магутны род былой ВКЛ быў пазбаўлены ўсіх сваіх земляў. Ліцвінская шляхта знаходзілася ў шоку. Людвіг хаваючыся ў павозцы з угнаеннямі збёг ад арышту і схаваўся ў Турцыі, дзе праз 4 гады ў 1835 годзе памёр. Адзіная дачка Людвіга, названая ў гонар бацькі, Людвіка Пац (1819–…) пабралася шлюбам з Ксаверыям Сапегам. Пасля смерці бацькі ёй не дасталося нічога. Бо ўсе землі сталі ўласнасцю Расійскай імперыі.

Малюнак Н.Орда

Пры Людвіге з’явілася і капліца ў вёсцы. Кажуць, яна была пастаўлена ў гонар палеглыў сяброў 1812 года, але дастаяла да нашых часоў дзякуючы таму, што ніхто не мог сказаць для чаго была пастаўлена.

фота з globus.tut.by

Пасля правядзення мяжы аседласці для габрэяў у Ражанцы з’явілася іх вялікая абшчына. Была пабудавана сінагога, якая пасля Другой сусветнай вайны прыстасавана пад клуб, а ў 1990-я перароблена пад праваслаўную царкву.

фота з globus.tut.by

Comments

( 10 comments — Leave a comment )
bloxer1
Jun. 17th, 2014 07:25 pm (UTC)
Дзякуй ! Цікава.
azarkinm
Jun. 17th, 2014 09:23 pm (UTC)
Як заўсёды калі ласка. :-)
zycharby
Jun. 17th, 2014 08:12 pm (UTC)
Добрае месца і добрыя здымкі, калі буду там, абавязкова трэба паглядзець :)
azarkinm
Jun. 17th, 2014 09:22 pm (UTC)
Паглядзець трэба, бо ў рэальнасці ён яшчэ больш захапляе.
zycharby
Jun. 17th, 2014 10:50 pm (UTC)
Канешне пагляжу, Шчучынскі раён не так далек ад Брэста :)))
pan_dohva
Jun. 18th, 2014 06:16 am (UTC)
Бутавая кладка,разынкавы варыянт - кра-са-та! ))
azarkinm
Jun. 18th, 2014 10:28 am (UTC)
ага. Прыгажосць не перадаць славамі.
pan_dohva
Jun. 18th, 2014 11:00 am (UTC)
Такая фактура, што пад пальцамі аж адчуваеш )
tam_erm
Jun. 18th, 2014 11:44 am (UTC)
Мы там не вандравалі, цяпер, калі што, уся інфармацыя на далоні:) Праваслаўная сінагога - гэта дакладна буду памятаць.
azarkinm
Jun. 18th, 2014 12:51 pm (UTC)
Там увогуле цудоўныя мясціны. Адной вандроўкі будзе мала каб паглядзець усё. Я тут пра сядзібу ў Дзікішках пішу, хутка пра яе пачытаеце
( 10 comments — Leave a comment )

Profile

leta i ja
azarkinm
AzarkinM

Latest Month

May 2018
S M T W T F S
  12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031  

Tags

Powered by LiveJournal.com