?

Log in

No account? Create an account

Previous Entry | Next Entry

Упершыню мястэчка Дзікушкі, Лідскага раёна ўзгадваецца ў 1506 годзе з нагоды несанкцыянаванага карыстання маёнткам Біікушкі (так тады называліся Дзікушкі) Міхалам Гагіным. Праз два гады за ўдзел у паўстанні Глінскага Мажэйкаўскі і Біікушны двары ў Гагіна былі канфіскаваны і перададзены кіеўскаму баярыну Льву Тышкевічу. Праз поўгады Мажэйкаўскі двор (аб ім можна пачытаць тут http://azarkinm.livejournal.com/148607.html) быў перададзена Васілю Палубенскаму, а Біікушкі засталіся за Львом Тышкевічам (1478-1515).


Пасля смерці Льва маёнтак пераходзіць да сына Івана Тышкевіча (1506 -1566) жанатага на Марыне Мялешка (1510-1598), які ў шлюбе меў двух сыноў і сем дачок. З гісторыі вядома, што Марына Мялешка была пахавана каля старой Дзікушскай драўлянай царквы, а з будаўніцтвам у 1840 годзе каменнага будынка надмагільная мармуровая пліта памерам 2 метра з жыццёпісам пра Марыну была занесена ўнутар. Маёнтак па тэстаменту пераходзіць спачатку да сына Фёдара Скімун-Тышкевіча (1538–1618), які з’яўляўся паслом да цара Івана IV Жахлівага і чаканіў свае манеты з радавым гербом, а пасля да Януша (1580–1642), які ўдзельнічаў польска-швецкай вайне 1600-1629, біўся з туркамі пад Хоцінскам у 1621 і з’яўляўся аўтарам дзённіка па мірным перамовам са шведамі ў 1625 годзе.


У шлюбе з Барбарай Нарушэвіч ў Януша нарадзілася адна дачку Кацярыну Тышкевіч (1610–1648). Кацярына за сваё па нашым меркам кароткае жыццё (пражыла 38 год), паспела тры разы выйсці замуж – за Яна Ракаўскага, Януша Вішнявецкага і Аляксандра Радзівіла. З апошнім мужам развялася, бо ён прэтэндаваў на спадчыну, якую яна атрымала ад свайго бацькі і другога мужа. А пасля развода пакінула ўсе землі ды маёнткі сыну Дзмітрыю Вішнявецкаму (1631-1682) будучаму вялікаму гетману кароннаму і кракаўскаму кашталяну.

У XVII ст. пісар літоўскі і падканцлер Крыштоф Нарушэвіч (…–1668) выкупае Дзікушкі ў Кацярыны Тышкевіч і аб’ядноўвае яго з дваром Мажэйкаўскім, які з пасагам дачкі пасля пераходзіць да роду Хадкевічаў.


Унук Крыштофа Нарушэвіча – Ян Мікалай Хадкевіч (1738 – 1781) сканцэнтраваў у сваіх руках вялікія надзелы на Лідчыне, валодаў дварамі Вялікае Мажэйкава, фальваркамі Дзікушкі, Лебедка, Марцінішкі, Малае Мажэйкава і навакольнымі вёскамі. Але пасля яго смерці, ўдава Марыя-Людвіка пачынае распрадаваць маёмасць, каб палепшыць эканамічны стан сям’і. Спачатку прадаецца Малае Мажэйкава з навакольнымі вёскамі Казіміру Кастравіцкаму, а пасля чарга прыйшла і да фальварка Дзікушкі, які набывае Рафал Грабоўскі (…–1857), пружанскі, а затым лідскі апеляцыйны суддзя.


Пры Рафале ў Дзікушках будуецца палац у класічным стылі з калонамі і прыгожым балконам. А таксама на месцы драўлянай царквы ўзводзіцца мураваны будынак у 1840 годзе. Са старой царквы ў новую была перанесена і надмагільная пліта Марыны Мялешкі. Але сам Рафал быў католікам і таму знайшоў спачын на могілках у Ішчална. У шлюбе з Клацільдай Тэльшэўскай меў сына Станіслава і чатырох дачок.

Кузня

Старэйшая Тэадозія Грабоўская у 1864 годзе выйшла замуж за Аляксандра Аскерка (пра радавы маётак Аскеркаў у Рудакова можна пачытаць тут http://azarkinm.livejournal.com/137430.html). Тэадозія выйшла замуж у Сібіры, калі паехала за каханым Аляксандрам у выгнанне пасля паўстання 1863 года.


Другая дачка Касыльда Грабоўская стала жонкай Сымона Скірмунта з маёнтка Моладава. У яго брата Аляксандра Скірмунта народзіўся ў 1868 годзе сын, Раман Скірмунт, будучы прэм’ер-міністр БНР і польскі сенатар.


Трэццяя – Францішска Грабоўская пабралася шлюбам са Стэфанам Верашчакай, сваяком Марыі Верашчакі, музы Адама Міцкевіча.

У 1857 годзе маёнтак пераходзіць да Станіслава Грабоўскага, які нажаль памірае бяздзетным і маладым. Землі Грабоўскага дзеляцца паміж сёстрамі. Сядзіба ў Дзікушках перадаецца старэйшай сястрэ Тэадозіі, якая знаходзіцца ў ссылцы са сваім мужам Аляксандрам Аскерка.


У 1887 годзе пасля смерці Тэадозіі ўладаром маёнтка з’яўляецца яе дачка – Марыя (1878–1961)>, якая ў 1900 годзе выйшла замуж за Уладзіслава Мінейка (1876–1952) стрыечнага брата Уладзіслава Брахоцкага ўладара М.Мажэйкава (аб ім тут http://azarkinm.livejournal.com/148607.html), Вераскава (http://azarkinm.livejournal.com/145399.html) і Морына. У шлюбе Марыя і Уладзіслаў Мінейка мелі трох сыноў – Браніслаў Мінейка (жанаты на Марыі Аскерка), Аляксандр (жанаты на Канстанцыі Балігал), Тамаш (жанаты на Ганне Касоўскай) і дачку Ганну. Які з сыноў Марыі і Уладзіслава кіраваў сядзібай ў 1920-я гады мне не вядома, але ў верасні 1939 года Мінейка сеў на свой матацыкл і з’ехаў у невядомым накірунку. Больш яго тут ніхто і не бачыў.


За савецкі час ў палацы Грабоўскіх была саўгасная кантора, месцілася бібліятэка і клуб, але пасля і ён зачыніўся.

Прыйшоў у запусценне і стаіць зараз дзікушкінскі палац у чаканні сваіх новых уладароў і фундатараў. Хаця большасць адміністрацыі Лідскага раёна адносіцца да спадчыны Грабоўскіх апусціўшы рукі, бо лічаць, што ніхто не захоча падымаць будынак з руін.


Частка інфармацыі ўзята з сайта www.lida.info/imeniya-lidskogo-uezda-imenie-dikushki-biikushki/

Comments

( 10 comments — Leave a comment )
tam_erm
Jun. 18th, 2014 04:07 pm (UTC)
Не памятаю, ці бачыла калі-небудзь такое двухпакаёвае буслінае гняздо:)
Бусла не было?
azarkinm
Jun. 18th, 2014 04:10 pm (UTC)
Вось бусла та і не было. Затое былі сабакі, суседзі, слімакі і цеплыня.
tam_erm
Jun. 18th, 2014 06:59 pm (UTC)
Што суседзі добрага сказалі?
1_koshka
Jun. 19th, 2014 05:50 am (UTC)
Слушайте, ну невозможно красивая первая фотография, остальные тоже)) Но первая...
azarkinm
Jun. 23rd, 2014 05:06 am (UTC)
Так. Гняздо падкупае на ўсіх фатаздымках, якія я бачыла з Дзікушак.
kufarrr
Jun. 19th, 2014 06:51 am (UTC)
Шкада, канешне, - такая багатая гісторыя, такі прыгожы быў будынак... і ў такім стане! Тут жа няма чаго аднаўляць - настолькі ён зруйнаваны. І я так разумею, што не пад час вайны, а ў свавецкія часы?
azarkinm
Jun. 23rd, 2014 05:05 am (UTC)
Ведаеце, яны нават зруйнаваныя не ў савецкія часы, а ў часы канца 80-х - 90-я, калі ўсё ўсім стала па барабану.
kufarrr
Jun. 23rd, 2014 08:53 am (UTC)
Жах! Хаця, чаму тут дзівіцца, не адзіны ж такі аб'ект на Беларусі:(
azarkinm
Jun. 23rd, 2014 09:39 am (UTC)
Не. Нажаль іх вельмі і вельмі шмат. І з кожным годам усё болей і болей. Што не зруйнавалі Саветы, руйнуе абыякавасць да гісторыі зараз. Большасць людзей не тое што не ведаюць уладароў маёнткаў і іх вялікую гісторыю з паўстаннямі і змаганнямі за краіну, яны імёны іх неведаюць і проста кажуць "паны".
livejournal
Jun. 20th, 2014 10:30 am (UTC)
ДЗІКУШКІ (Гарадзенская вобласць)
User kirillvelimirov referenced to your post from ДЗІКУШКІ (Гарадзенская вобласць) saying: [...] Оригинал взят у в ДЗІКУШКІ (Гарадзенская вобласць) [...]
( 10 comments — Leave a comment )

Profile

leta i ja
azarkinm
AzarkinM

Latest Month

April 2018
S M T W T F S
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930     

Tags

Powered by LiveJournal.com