AzarkinM (azarkinm) wrote,
AzarkinM
azarkinm

ГУБІНА і МАКАРАЎШЧЫНА (Віцебская вобласць)

Знаходзіцца вёска ГУБІНА ў маляўнічым азёрным краі недалёка ад Лепеля. Большасць турыстаў трапляюць сюды, калі едуць на бясконцыя вазёры, якімі так багата наваколле, і толькі некаторыя заяджаюць, каб паглядзець на рэшткі калісьці прыгожага касцёла Святога Антонія.





Напачатку ХVIII стагоддзя вёска знаходзілася ва ўладаннях Пакашаў, прадстаўнік якога, віцебскі стольнік Ян Пакаша у 1714 годзе пачаў будаўніцтва каталіцкага касцёла. Будынак быў пабудаваны ў выглядзе крыжа з трыма алтарнымі часткамі, галоўны з якіх – алтар у гонар Дзевы Марыі – быў выразаны па-мастацку з дрэва. Асобна вылучаўся і шанаваўся вернікамі алтар у гонар Найсвяцейшай Дзевы Марыі Вострабрамскай.


Крыху пазней, у 1759 годзе Ян Пакаша збудаваў побач з касцёлам кляштар францысканцаў. Мясцовыя прыхажане дзівіліся, як хутка разляцеліся звесткі пра адкрыццё кляштара, бо паломнікі пастаянна прыязджалі паглядзець на новазбудаваную святыню. Намаганнямі францысканцаў у кляштары Губіна была сабрана вялікая бібліятэка.




Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай Губіна далучаюць да Расійскай імперыі.




У 1831 годзе пачынаецца паўстанне на тэрыторыі былой Рэчы Паспалітай, і францысканцы актыўна дапамагаюць змагарам. У некаторых касцёлах захоўваецца зброя для паўстанцаў, некаторыя даюць прытулак параненым і тым, хто хаваўся ад расійскіх войскаў. Улічваючы гэта царская ўлада ідзе на кардынальныя крокі – яна скасоўвае дзейнасць ордэна на сваіх землях, а яе маёмасць збольшага перадаецца каталіцкім касцёлам.

У піку дзейнасці каталікам у 1834 годзе ў вёсцы будуецца праваслаўная царква Святога Мікалая.


Уладары Губіна пасля Пакашаў – Сялявы і Шырыны – працягваюць падтрымліваць ужо каталіцкі касцёл і кляштар. Напачатаку ХХ стагоддзя губінскі касцёл меў амаль 2 000 вернікаў. У кляштары захоўвалася вялікая бібліятэка францысканцаў, якая была сабрана яшчэ ў канцы ХVIII стагоддзя.



Губінскі касцёл Св.Антонія перажыў Першую і Другую сусветныя войны, але савецкі перыяд гісторыі перажыць не атрымалася. Пасля затрымання і ссылкі ксяндза ў 1929 годзе, касцёл зачынілі, а з вежаў знялі крыжы. Памяшканне прыстасавалі пад клуб, дзе праводзіліся агульныя сходы і танцы. Але танцы на кафлі, якая прамярзала зімой настолькі, што станавілася суцэльным катком, не надта атрымліваліся, таму ў 1942 годзе будынак перарабілі пад свіран.

З успамінаў Анатоля Собаля: "У пачатку 1960-х гадоў мясцовы калгас вырашыў выкарыстаць добрую цэглу касцёла для будаўніцтва новай стайні. Спачатку прыгналі танк з бліжэйшай воінскай часткі, але атрымалася збіць толькі частку вежы з крыжом. Пасля пачалі разбіраць рукамі, але так справа працягвалася яшчэ марудней. Прыйшлося па дапамогу зваць зноўку салдат, якія паспрабавалі ўзарваць касцёл, але і тады адкалолася толькі частка нішы." (www.lepel-kraj.by)


Калгас задзейнічаў усе рэсурсы, каб разабраць касцёл, а тое, што пачалі рабіць людзі, скончвае прырода.

Зараз, мы назіраем усю трагічнасць уздзеяння савецкай улады на нашы гістарычныя помнікі ў поўнай меры па ўсёй краіне. А касцёл Святога Антонія ў Губіна – гэта толькі маленькая кропелька вялікіх страт.

Зусім недалёка ад Губіна, усяго ў 3 км, знаходзіцца вёска МАКАРАЎШЧЫНА, дзе знаходзіцца царква Св ятога Мікалая Цудатворца (1896). Яна стылёва нічым не вылучаецца сярод шматлікіх праваслаўных цэркваў, пабудаваных на нашай тэрыторыі ў гэты перыяд амаль па аднаму праекту.






Наведаць яе можна хіба толькі дзеля прыгожых краявідаў, бо адтуль адкрываецца выгляд на рэшткі губінскага касцёла. Калісьці, калі дрэвы былі малымі, а трава высокая, вежы касцёла былі бачны далёка ў наваколлі. А на рэлігійныя святы перазвон званоў двух хрысціянскіх храмаў запаўняў азёрны край.


У 1930-я гады царква была зачынена. У гады Другой сусветнай вайны часткова зруйнавана. Аднаўленчыя працы пачаліся пасля вяртання будынка вернікам у 1991 годзе. Яны працягваюцца і да сённяшняга моманту.
Tags: Беларусь, Вандроўкі Беларусь, Віцебская вобласць, Лепельскі раён, Пакаша, Сялява, Шырын
Subscribe

  • ПАРОМ ПАРЫЧЫ (Гомельская вобласць)

    У нашай краіне паромы хаця і з'яўляюцца непастаянным транспартным сродкам, але часам іх праца незамяняльна. Паромы для турыстаў, гэта экзотыка і…

  • КРАСНЫ БЕРАГ (Гомельская вобласць)

    Вёска Красны бераг вядома двума месцамі, якія варта наведаць кожнаму беларусу. Першае – гэта палац Козел-Паклеўскіх, які прыцягвае ўсіх сваёй…

  • КРАСНЫ БЕРАГ (Гомельская вобласць)

    Вёска Красны бераг Жлобінскага раёна ўпершыню ўзгадваецца пад 1317 годам, але толькі ўзгадваецца. Дакладны расповяд пра вёску і ўладароў пачынаецца…

  • Post a new comment

    Error

    default userpic

    Your IP address will be recorded 

    When you submit the form an invisible reCAPTCHA check will be performed.
    You must follow the Privacy Policy and Google Terms of use.
  • 9 comments