?

Log in

No account? Create an account

Previous Entry | Next Entry

Касцёл Святой Барбары з'явіўся ў вёсцы Замосце Слуцкага раёна ў 1620 годзе (па іншым звесткам ў 1649-м). Ён быў пабудаваны ў год калі з Чэхіі былі выгнаны кальвіністы і лютэране; калі ў Гішпаніі бунтавалі сяляне Ла Віслы, а ў Англіі адбываліся хваляванні ў заходніх графствах; калі Канрэліўс Дрэбель збудаваў першую падводную лодку, а музычны свет атрымаў скрыпку ў тым выглядзе, да якога мы ўжо прызвычаіліся; калі ў Паўночнай Амерыцы была заснавана першая англійская калонія Новая Англія, а жыхароў нямецкага горада Вайль-дэр-Штадт напужанаў дождж з жабаў. У гэтыя віхорныя часы ў Рэччу Паспалітай кіраваў Жыгімонт ІІІ Ваза, Слуцкім княжствам валодае Багуслаў Радзівіл, Ворша атрымала герб і ўвесь хрысціянскі свет святкаваў Новы год 25 сакавіка, бо застаецца яшчэ 2 гады, да рашэння папскай канцэлярыі аб пачатку Новага года з 1 студзеня.


Менавіта ў гэтыя часы, пры фундацыі мясцовага шляхціча Андрэя Самуіла Вінкая-Ратомскага пачынаецца будаўніцтва касцёла ў Замосце. Будынак увабраў у сябе спалучэнне стыляў рэнесанса і ранняга барока, а з-за недасканалага выгляда алтарнай частцы лічыцца адметным сярод помнікаў. Пры даследванні будынку, гісторыкі і архітэктары прыйшлі да высновы, што будаваўся касцёл мясцовым не прафесійным дойлідам, які парушыў некаторыя каноны будаўніцтва тых часоў.


Але менавіта гэта акалічнасць і робіць замосцеўскі касцёл сёння яшчэ больш унікальным і непаўторным. Унутранае аздабленне ў ім досыць аскетычнае, толькі нішы былі ўпрыгожаны геаметрычнай ляпнінай.


У 1685 годзе, беларускім мастом Яцакам Хіліцкім, былі выкананы на сценах касцёла тры кампазіцыі з гістарычнай тэматыкай. У XVIII ст. алтарную частку ўпрыгожвала карціна знакамітага мастака Рэчы Паспалітай Шымана Чаховіча – "Укрыжаванне".


Вядома таксама, што ў XVII ст. пры касцёле існавала місія езуітаў, але да якога часу гэты ордэн знаходзіўся ў Замосце вызначыць цяжка. У сярэдзіне XVIII ст. будынак належыў ўніяцкай царкве, у пачатку ХІХ ст – каталіцкаму касцёлу, а пасля падаўлення паўстання Каліноўскага, храм быў пераасвечаны ў праваслаўную царкву.


Але і прадстаўнікі гэтай канфесіі знаходзіліся ў замосцеўскім будынку не доўга, пасля Кастрычніцкая рэвалюцыя праваслаўных пазбавіла храма. У будынку размясцілі культурніцкія, гаспадарчыя і адміністрацыйныя ўстановы.

Сітуацыя змянілася толькі ў пачатку 1990-х, калі па ўсёй Беларусі пачалі вяртаць вернікам былыя рэлігійныя будынкі. Тады ж, вернікі Замосця, атрымала назад будынак, правяла рэстаўрацыю і пераасвяцілі касцёл.

На жаль, гэта адзіны касцёл, а дакладней яго тэрыторыя, які не ўразіў нас. Мы, настолькі, прызвычаіліся падчас вандровак, што тэрыторыі касцёлаў гэта асаблівы сімбіёз дэндрапарка, ланшафтнага дызайна і рэлігійных гісторый, што былі ўражаны поўнай адсутнасцю цікаўвасцяў каля касцёла.


У 1973 годзе, мясцовыя органы вырашылі побач з касцёлам, на перакрыжаванні дарог, размясціць помнік палеглым жыхарам навакольных вёсак. Па два бакі ад скульптурнай групы война і партызана былі выбіты 197 прозвішчаў землякоў. Казаць, што зараз гэты помнік глядзіцца зусім не да места ў Замосце відаць не варта.


Акрамя прыведзеных раней звестак пра Замосце, мясцовыя жыхары і ўраджэнцы могуць ганарыцца яшчэ і тым, што ў вёсцы 23 кастрычніка 1823 года нарадзіўся беларускі і польскі пісьменнік Адам Плуг (сапр. Антон Пяткевіч).

Скончыў Слуцкую гімназію, вучыўся ў Кіеўскім універсітэце, працаваў настаўнікам на Украіне, сябраваў з Уладзімірам Сыракомлем, сустракаўся з пісьменнікам Дунінам-Марцінкевічам і кампазітарам Станіславам Манюшка. У 1864–66 гадах знаходзіўся ў турме за антыцарскую палітычную дзейнасць. Напрыканцы жыцця пераехаў у Варшаву, дзе з'яўляўся рэдактарам некалькіх часопісаў. Пісаў на беларускай, польскай мовах вершы, апавяданні, артыкулы і нарысы, асноўнымі тэмамі якіх былі грамадскае, палітычнае і культурніцкае жыццё Беларусі. Шырока выкарыстоўваў беларускі фальклор у сваіх творах.

Comments

( 2 comments — Leave a comment )
tam_erm
Nov. 9th, 2016 09:05 am (UTC)
Дзякуй за расповяд, - як заўсёды, вельмі грунтоўна.
Неяк давялося пабачыць інтэр'ер касцела. Змяніліся толькі лавы для вернікаў.
azarkinm
Nov. 9th, 2016 09:16 am (UTC)
Унутранае фота не маё. Калі мы былі там, то касцёл быў зачынены. Але сумна глядзець было як марудна ўсё там адбываецца.
( 2 comments — Leave a comment )

Profile

leta i ja
azarkinm
AzarkinM

Latest Month

May 2018
S M T W T F S
  12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031  

Tags

Page Summary

Powered by LiveJournal.com