AzarkinM (azarkinm) wrote,
AzarkinM
azarkinm

Манаскія ордэны на тэрыторыі Беларусі. БРЫГІТКІ

Брыгіткі і брыгітане (лац. Ordo Sanctissimi Salvatoris)

Гісторыя. Афіцыйная назва ордэна "Ордэн найсвяцейшага збавіцеля". Ён быў заснаваны ў Швецыі Брыгітай, дачкой князя, у ХІV ст. Першыя кляштары з'явіліся на поўдні Швецыі, а пасля паступова пачалі распаўсюджвацца, спачатку ў Паўночнай, а пасля і ў Цэнтральнай Еўропе.


Пасля смерці заснавальніцы ў 1373 годзе ўсё часцей і часцей ордэн называецца "брыгіцкі ордэн", ці "ордэн св. Брыгіты". У яго з задавальненнем ішлі шляхетныя дзяўчыны з заможных сямей, бо ордэн быў не жабрацкі, і адпаведна не трэба было адмаўляцца ад звыклага ўзроўню жыцця. А заможныя манахіні адпаведна рабілі для кляштара добрую эканамічную аснову. Заняпад ордэна адбыўся ў сувязі з пачаткам Рэфармацыі ў ХVІ ст у Еўропе.




Побыт. Першапачаткова ордэн ствараўся для жанчын, але дазвалялася ўступаць у яго і мужчынам, якія былі ў ім духоўнікамі. У ідэале задумвалася, што ў кляштары павінна быць не болей за 85 асоб, 60 з якіх – манашкі, а ўсе астатнія – дыяканы, капеланы, канверсы. Манахі-мужчыны тут выконвалі літургічныя і душапастарскія функцыі. Кляштар складаўся з мужчынскага і жаночага крыла, якія злучаліся касцёлам. Кантакты паміж мужчынамі і жанчынамі ордэна былі строга абмежаваны. Унутраны лад жыцця ў брыгітак абапіраўся на вучэнні св. Аўгусціна.



Вопратка. Адзенне брыгітак моцна вылучалася на фоне іншых манаскіх ордэнаў, таму, калі б у ХVIII ст. вы б выпадкам стустрэлі іх у горадзе, то абавязкова б адрознілі ад іншых. Сутана з доўгім плашчом зашпільвалася на драўляныя гузікі і мела цёмнавішнёвы колер (сёння колер – шэры). На галаву апраналіся белая хустка і чорны вэлюм з ільна. Зверху яны замацоўваліся сваеасаблівай белай каронай з чырвонымі кропкамі на перакрыжаванні. Кропак было пяць, бо менавіта столькі ран было зроблена на целе Хрыста.


ВКЛ. На Беларусь ордэн патрапіў як заўсёды праз Польшчу, там кляштары былі пабудаваны ў Гданьску і Любліне. У нас яны з'явіліся ў Берасці і Гародні і былі толькі аднаканвентыўныя, г.зн. толькі жаночыя. Пасля пачатку Рэфармацыі ў краінах Еўропы Рэч Паспалітая, а разам з ёй і ВКЛ сталі прытулкам для брыгітак, якія былі выгнаны адтуль, нават са Швецыі. Пасля трэццяга падзелу Рэчы Паспалітай ордэн пераехаў у Францыю. З архітэктурнай спадчыны брыгітак ў Беларусі сёння можна паглядзець толькі касцёл і будынкі кляштару ў Гародні.


Сучаснасць. Вяртацца брытыкі ў свае манастыры пачалі толькі ў канцы ХІХ ст. Пасля Другой сусветнай вайны сетка іх кляштараў паступова пашырылася. Сёння яны існуюць у Англіі, ЗША, Швецыі, Польшчы, Эстоніі, Нарвегіі, Даніі, Галандыі, Швейцарыі, Нямеччыне і на Філіпінах.


Каталіцкія манаскія ордэны на тэрыторыі Беларусі http://azarkinm.livejournal.com/176785.html
Tags: Манаскія ордэны
Subscribe

  • Post a new comment

    Error

    default userpic

    Your IP address will be recorded 

    When you submit the form an invisible reCAPTCHA check will be performed.
    You must follow the Privacy Policy and Google Terms of use.
  • 4 comments